*राष्ट्रवादीचे नेते, नाशिक जिल्हाध्यक्ष ॲड. रवींद्रनाना पगार यांच्या निधनाने अभ्यासू, संयमी नेता काळाच्या पडद्याआड

नाशिक, ४ फेब्रुवारी: एका दुःखावर दुसरे दुःख ओढवल्याची स्थिती निर्माण झाली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे अध्यक्ष स्व. अजितदादा पवार यांच्या अकाली निधनाने व्यथित झालेल्या पक्षाचे आणखी एक ज्येष्ठ नेतृत्व हरपल्याची बातमी नाशिक जिल्ह्यातील राजकीय, सामाजिक व शैक्षणिक क्षेत्रास शोकाकुल करणारी आहे. पक्षाचे ज्येष्ठ नेते, जिल्हाध्यक्ष आणि नाशिकच्या राजकारणात चार दशकांचा ठसा उमटवणारे ॲड. रवींद्रनाना पगार यांचे बुधवार, ४ फेब्रुवारी रोजी अल्पशा आजाराने निधन झाले. त्यांच्या निधनाने राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील एक कणा कोलमडल्याची भावना निर्माण झाली आहे.
त्यांच्या निधनानंतरच्या औपचारिक कार्यक्रमांमध्ये राज्याचे अन्न, नागरी पुरवठा व ग्राहक संरक्षण मंत्री छगन भुजबळ यांची उपस्थिती विशेष होती. स्वतःच्या कारभाराच्या गर्दीतून वेळ काढून मंत्री भुजबळ नाशिक येथील राष्ट्रवादी भवनात पोहोचले होते. सकाळी ८ ते ९ वाजेपर्यंत ठेवण्यात आलेल्या स्व. पगार यांच्या पार्थिवाचे अंत्यदर्शन घेऊन मंत्री भुजबळ यांनी भावपूर्ण श्रद्धांजली अर्पण केली. त्यांच्यासोबत जिल्ह्यातील सर्व पक्षांचे नेते, पदाधिकारी, सामाजिक कार्यकर्ते आणि शैक्षणिक क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते. राष्ट्रवादी काँग्रेसचा झेंडा अर्ध्यावर राहिला होता. सर्वत्र शोकाचे वातावरण पसरले होते.

मंत्री छगन भुजबळ यांनी या प्रसंगी स्व. पगार यांच्या कार्याचा तसेच नाशिक जिल्ह्यातील पक्षसंघटनेला त्यांनी दिलेल्या दिग्गज नेतृत्वाचा उल्लेख करीत भावना व्यक्त केल्या. त्यांनी म्हटले की, “ॲड. रविंद्र नाना पगार यांचे निधन माझ्यासाठी अत्यंत दुःखद असून मनाला वेदना देणारे आहे. पक्ष संघटन बांधणीसाठी त्यांनी महत्त्वाचे योगदान दिले. कार्यकर्त्यांशी त्यांचे जिव्हाळ्याचे नाते होते. त्यांच्या जाण्याने पक्षाची व सामाजिक क्षेत्राची मोठी हानी झाली आहे.” मंत्री भुजबळ यांच्या या शब्दांतून जिल्हाध्यक्ष म्हणून स्व. पगार यांनी केलेल्या संघटनात्मक कार्याचे महत्त्व दिसून येते.

स्व. रवींद्रनाना पगार यांचा राजकीय प्रवास युवक काँग्रेसच्या जिल्हाध्यक्षपदापासून सुरू झाला होता. चाळीस वर्षांच्या प्रदीर्घ संघटनात्मक आयुष्यात त्यांनी नाशिक महानगरपालिकेत शिक्षण उपसभापती, राष्ट्रवादी काँग्रेसचे प्रदेश सरचिटणीस आणि जिल्हा निरीक्षक अशी महत्त्वाची पदे भूषवली. एका विशेष बाबतीचा उल्लेख न करता चूक होईल. १९९९ मध्ये शरद पवार यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची स्थापना केली तेव्हा नाशिकमध्ये त्यांच्या पक्षाच्या समर्थनार्थ पहिला मोठा मेळावा घेण्याचे श्रेय ॲड. पगार यांनाच जाते. शरद पवार, स्व. अजितदादा पवार आणि मंत्री छगन भुजबळ यांचे ते निकटवर्तीय मानले जात असत. बदलत्या राजकीय वातावरणातही नाशिकमधील पक्षसंघटना एकसंघ आणि सबल ठेवण्याचे काम त्यांनी केले.

माजी खासदार समीर भुजबळ यांनीही शोकव्यक्त करताना म्हटले आहे की, “ॲड. रवींद्रनाना पगार यांच्या निधनाने नाशिकच्या सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्राची कधीही न भरून निघणारी हानी झाली आहे. कार्यकर्त्यांना जीवापाड जपणारा आणि त्यांना मोठे करणारा आधारस्तंभ आम्ही गमावला आहे.” माजी मंत्री आणि ज्येष्ठ नेते आ. पंकज भुजबळ यांनीही या निधन म्हणजे “निष्ठावान आणि संयमी नेतृत्वाची हानी” असे सांगितले . त्यांनी नमूद केले की, “आदरणीय भुजबळ साहेबांचे निकटवर्तीय आणि संघटनेचा कणा म्हणून त्यांनी दिलेले योगदान विसरता येणार नाही.”

ॲड. रवींद्रनाना पगार हे केवळ एक राजकीय नेते नव्हते तर नाशिक जिल्ह्यातील सामाजिक व शैक्षणिक चळवळीशीही ते सक्रियपणे जोडले होते. त्यांच्या जाण्याने केवळ राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचीच नव्हे तर संपूर्ण जिल्ह्याची एक प्रभावी आवाज मुकी झाली आहे. त्यांचे निधन ही केवळ एका व्यक्तीची जाण नसून नाशिकच्या सार्वजनिक जीवनातील एका संयमी, संघटनशील आणि कार्यकर्त्यांना प्रेरणा देणाऱ्या युगाचा अंत आहे असे अनेक नेते आणि कार्यकर्ते म्हणताना दिसले.

अशा प्रकारे, एका दुःखावर दुसरे दुःख ओढवलेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाला आणि नाशिक जिल्ह्याच्या सामाजिक-राजकीय परिसराला ॲड. रवींद्रनाना पगार यांच्या अपूरणीय निधनाने गंभीर आघात पोहोचला आहे. मंत्री छगन भुजबळ यांसह अनेक नेत्यांनी व्यक्त केलेल्या शोकाशिवाय, सामान्य कार्यकर्त्यांच्या डोळ्यांतील अश्रूंनीही नाना पगार यांच्यासाठीचा आदर आणि प्रेम स्पष्ट झाले. आता एका स्थिर, संयमी आणि संघटन कुशल नेतृत्वाची पोकळी भरणे हे राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षासमोरील मोठे आव्हान आहे.